Hun hoofddoek is geen accessoire, het is deel van wie ze zijn. Dat leg je niet zomaar af. Onderwijs hoort kansen te bieden, geen drempels op te werpen.

Vanaf september 2025 moeten jongeren hun identiteit als een jas aan de kapstok hangen voor ze de klas in mogen. Vooral meisjes met een hoofddoek voelen zich diep geraakt en buitengesloten. Onderwijs mag nooit betekenen dat gelijke kansen afhangen van het verbergen van wie je bent.

Identiteitsbreuk aan de schoolpoort

Vanaf 1 september 2025 zullen leerlingen in provinciale scholen geen levensbeschouwelijke kentekens meer mogen dragen, lees: hoofddoekenverbod. Moslimmeisjes voelen zich geviseerd en buitengesloten. De beslissing van de Provincieraad wordt in Gent met verbijstering onthaald. Schepen van Onderwijs Evita Willaert spreekt van een “identiteitsbreuk aan de schoolpoort”. 

"Het raakt me dat jongeren hun identiteit aan de kapstok moeten hangen zodra ze het schoolplein betreden. Zo'n eis is pijnlijk en onmenselijk" - Evita Willaert, schepen van Onderwijs

“Wat mij het meest treft, is dat jongeren het gevoel krijgen dat ze hun identiteit moeten achterlaten zodra ze het schoolplein betreden. Alsof je een deel van zichzelf gewoon met je jas aan de kapstok kunt hangen. Dat is een bijzonder harde en onmenselijke keuze om aan jonge mensen op te leggen,” zegt Evita Willaert.  

De leerlingen laten van zich horen. 88 mails op één dag. Sommigen zijn boos, anderen verdrietig. Maar vooral voelen ze zich ongezien. “Ze schrijven mij dat ze zich uitgesloten voelen in een school die tot voor kort hun tweede thuis was. Eén leerling schreef: ‘Ze raken de essentie van wie wij zijn als samenleving. Door het instellen van een verbod op religieuze kentekens, waaronder de hoofddoek, geeft u het signaal dat deelname aan het openbaar leven, en met name toegang tot stages en onderwijs, afhankelijk wordt van het opgeven van een fundamenteel onderdeel van iemands identiteit.’” 

Verschrikkelijke impact

Op de provinciale school Richtpunt in Gent lopen naar schatting bijna 100 meisjes school die door het verbod getroffen kunnen worden. Het stedelijk onderwijs, dat levensbeschouwelijke tekens wél toelaat vanuit actief pluralisme, krijgt intussen aanvragen van leerlingen die willen overstappen. “Alleen al bij het Spectrum meldden zich 18 leerlingen aan met die expliciete reden. Maar veel studierichtingen zitten al vol. Sommigen zullen noodgedwongen moeten kiezen voor een richting die minder goed bij hen past – of erger nog: afhaken.” 

“Zo’n verbod is geen neutraliteit, maar uitsluiting. In 2025 kies je: óf je bent voor vrouwenrechten, óf je bent dat niet. ‘Ja maar’ telt niet meer” - Fourat Ben Chikha, gemeenteraadslid

De gevolgen zijn diepgaand, zegt ook gemeenteraadslid Fourat Ben Chikha: “Een verbod als dit is geen uiting van neutraliteit, het is een signaal van uitsluiting. Je zegt daarmee letterlijk: jouw geloof, jouw identiteit, jouw achtergrond horen hier niet thuis. Dat is de omgekeerde wereld in een samenleving die juist gebaat is bij verbinding en inclusie.” Hij gaat verder: “Je kan niet een beetje voor vrouwenrechten zijn. Je bent een voorvechter voor gelijke kansen voor iedereen in het onderwijs of je bent dat niet. Anno 2025 is er geen plaats meer voor ‘ja maar’". Ook gemeenteraadslid Sophie Vanonckelen is duidelijk: “Onderwijskansen beperken is nooit een goed idee. In Gent hoor je er gewoon bij. Wie je ook bent, wat je ook draagt – zolang je je huiswerk maar maakt.” 

"In Gent is iedereen welkom. Wie je ook bent, wat je ook draagt — zolang je je huiswerk maar maakt" - Sophie Vanonckelen, gemeenteraadslid

Evita wijst bovendien op de laattijdige communicatie van het besluit. De beslissing werd pas genomen op 30 april, vijf dagen na het afsluiten van de aanmeldingsperiode voor het eerste jaar secundair. “Dat is onverantwoord,” zegt ze. “Ouders konden geen rekening houden met deze wijziging. Voor veel leerlingen komt dit als een mokerslag, op een moment dat hun keuzes al gemaakt zijn. Het Gentse onderwijsveld wordt nu gedwongen te improviseren terwijl het al onder druk staat.” 

Jongeren versterken, niet breken

In een overleg met gedeputeerde Moens (N-VA) vroeg Evita om het verbod minstens een jaar uit te stellen. “Laat deze jongeren niet kiezen tussen hun identiteit en hun toekomst,” pleitte ze. Maar dat verzoek werd afgewezen. 

Intussen proberen brugfiguren, CLB’s en het lokaal overlegplatform te doen wat ze kunnen. Ze begeleiden ouders en jongeren, brengen vragen in kaart, en zoeken binnen de beperkte capaciteit naar oplossingen. “Maar de beslissing van de Provincie laat ons geen tijd om dat goed te doen,” aldus Evita. 

"School moet een plek zijn waar je je dromen meebrengt, niet waar je jezelf achterlaat" - Evita

Ze besluit met een krachtige boodschap: “Onderwijs moet jongeren versterken, niet breken. We mogen nooit accepteren dat een kind zich moet verstoppen om te mogen leren. Aan de schoolpoort zou je dromen moeten binnenbrengen, geen stuk van jezelf moeten achterlaten.” 

Blijf op de hoogte

Wil je wekelijks op de hoogte blijven van het belangrijkste politieke nieuws van onze Groene schepenen en gemeenteraadsleden? Schrijf je dan in voor onze fractienieuwsbrief.