Luchtvervuiling treft niet iedereen even hard. Kinderen, ouderen en mensen met gezondheidsproblemen zijn het meest kwetsbaar. Net daarom moeten we blijven werken aan gezonde lucht.

De luchtkwaliteit in Gent en de Gentse kanaalzone blijft verbeteren. Dat blijkt uit het nieuwe Luchtrapport van de Vlaamse Milieumaatschappij. Tegelijk tonen de resultaten dat verdere inspanningen nodig blijven om de strengere Europese normen vanaf 2030 én de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie te halen.

In 2024 lagen de gemeten concentraties van stikstofdioxide (NO₂) en fijn stof (PM10 en PM2,5) lager dan in 2023 en de jaren ervoor. Over een periode van tien jaar is de vooruitgang uitgesproken: NO₂ daalde gemiddeld met 43 procent, PM10 met 33 procent en PM2,5 met 42 procent. Ook de uitstoot van zwarte koolstof is sinds 2014 met meer dan de helft afgenomen, maar is niet gedaald sinds 2023. Alle meetplaatsen blijven vandaag onder de huidige Europese grenswaarden. Dat is belangrijk, maar het verhaal stopt daar niet. De grenswaarden voor stikstof halveren in 2030.

Gezondheid blijft het kompas

Ondanks de verbetering liggen de concentraties van NO₂ en fijn stof op alle meetplaatsen nog boven de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Die waarden geven aan welke concentraties er nodig zijn om een gezonde omgeving te kunnen garanderen, waarbij de gezondheid niet geschaadt wordt. Dat betekent dat luchtverontreiniging ook vandaag nog een reële impact heeft op de gezondheid van Gentenaars. Bovendien halen niet alle meetlocaties de strengere Europese grenswaarden die vanaf 2030 van kracht worden. Vooral in drukke straten in de Gentse agglomeratie blijft dat een aandachtspunt.

"Dankzij gericht beleid ademen Gentenaars vandaag al merkbaar schonere lucht in" - Filip Watteeuw, schepen voor Wonen, Milieu, Klimaat en Energie

"De cijfers tonen dat de groene visie werkt: dankzij gericht beleid ademen Gentenaars vandaag al merkbaar schonere lucht in. Vanaf 2030 worden de Europese normen strenger en die halen we vandaag echt nog niet. Dat betekent dat we ons verder moeten inspannen om de lucht in Gent voor iedereen gezond te krijgen”, vertelt Filip Watteeuw, schepen voor Wonen, Milieu, Klimaat en Energie.

De belangrijkste bronnen verschillen naargelang de plek. In Gent-centrum en de agglomeratie zijn wegverkeer en huishoudens, in de feiten vooral houtverbranding, de grootste veroorzakers van NO₂, fijn stof en zwarte koolstof. In de Gentse kanaalzone is de industrie de dominante bron, met onder meer ArcelorMittal als belangrijke uitstoter. Voor dioxines, PCB’s en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) bleven de gemeten concentraties in 2024 onder de geldende drempel- en streefwaarden, ook op locaties dicht bij industriële activiteiten.

Lage-emissiezone werkt, maar is niet genoeg

De lage-emissiezone (LEZ) in de Gentse binnenstad heeft gezorgd voor een snellere vergroening van het wagenpark dan in de rest van Vlaanderen. Gent heeft een voorsprong van zo’n 2 jaar op andere steden. Dat vertaalt zich in een daling van de zwarte koolstof, een belangrijke indicator voor verkeersemissies.Modelberekeningen tonen echter aan dat het huidige Vlaamse beleid, zonder verdere verstrenging van de LEZ, onvoldoende is om in 2030 overal aan de nieuwe luchtkwaliteitsnormen te voldoen. Met de geplande verstrenging van de LEZ in 2030 zou een groot deel van de overschrijdingen in drukke straten verdwijnen.

Vanaf 2026 moeten steden al toetsen aan de toekomstige Europese luchtkwaliteitsnormen. Waar overschrijdingen dreigen, zijn zogenaamde routekaarten verplicht: concrete plannen met maatregelen om tegen 2030 aan de normen te voldoen.
Gent gebruikt dit rapport als wetenschappelijke basis om die volgende stappen onderbouwd en doelgericht te zetten. De trend is duidelijk positief, maar de lat ligt hoger. Schone lucht blijft geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor een gezonde stad.

👉 Je kan het volledige onderzoek hier lezen.

Blijf op de hoogte

Wil je wekelijks op de hoogte blijven van het belangrijkste politieke nieuws van onze Groene schepenen en gemeenteraadsleden? Schrijf je dan in voor onze fractienieuwsbrief.