Fris water en hitte-check voor dakloze mensen

14 Augustus 2025

Fris water en hitte-check voor dakloze mensen

Bij extreme hitte trekken straathoekwerkers in Gent de straat op met water, zonnecrème en advies om dak- en thuislozen te informeren en te helpen zich te beschermen

Bij de extreme hitte deze week is het belangrijk om te schuilen voor de zon en om voldoende te drinken. Makkelijker gezegd dan gedaan voor wie geen woonst of onderdak heeft. Daarom trekken straathoekwerkers erop uit om met water, zonnecrème en vooral advies. Ze spreken mensen aan op straat, om te informeren of ze ok zijn en om hen te wijzen op de opties om zich te beschermen tegen de hitte. Stad Gent gebruikt voor de hittepatrouilles hetzelfde procedure als bij vorstpatrouilles: ook bij extreme koude stuurt de stad mensen uit om op zoek te gaan naar dak- en thuislozen extra hulp of ondersteuning nodig hebben.

De hitte en de zon kunnen heel wat gevolgen hebben: zonneslag, uitdroging, verbrande huid, … Voorkomen is beter dan genezen, want de gezondheidsrisico’s zijn reëel. En voor wie op straat verblijft is het vaak niet makkelijk om de opgelopen gevolgen nadien te verzorgen. Daarom organiseren straathoekwerkers of buurtstewards de zogenaamde ‘hittepatrouilles’, waarbij ze water en zonnebescherming voorzien, begeleid met een vriendelijk woord. Soms zijn de adviezen eenvoudig: het is gezonder om in de schaduw te zitten dan in de volle zon, en het is koeler in een park dan op een stenen plein. Maar de stad biedt ook waterpunten aan, waar iedereen gratis de drinkfles kan vullen en openbare gebouwen waar men koelte kan zoeken. Het gaat vb. over diensten- of inloopcentra.

“We kennen ondertussen heel wat plekken waar dak-of thuislozen verblijven. Zij, maar ook jongeren of mensen met een mentale kwetsbaarheid, beschermen zich vaak niet spontaan. We bieden water aan en wijzen op de schaduwplekken op het openbaar domein of in stadsgebouwen”, zegt straathoekwerker Wannes Degelin van de dienst Outreachend Werk.

Het uitgestoken flesje fris water is een goeie ‘ijsbreker’ voor een gesprekje. Een enkeling blijft liever op zichzelf, maar de meeste gezichten klaren op als de outreachers hen aanspreken. Bijna alle mensen zijn gekend, hier en daar duikt een nieuweling op. Het geduld van de straathoekwerkers is fenomenaal; er is tijd voor een praatje en een vriendelijk woord bij iedere ontmoeting. De gesprekjes eindigen met een “tot de volgende keer” of met een aantekening in een notitieboekje, als er iets moet worden doorgegeven aan een collega.

"Gentenaars, help kwetsbaren zoals dak- en thuislozen en ouderen: check of ze water hebben en koel kunnen blijven" - Evita Willaert

“Onze doelgroep is eigenlijk heel breed: van jongeren tot oudere mensen. We focussen vooral op kwetsbare mensen die geen andere uitweg hebben dan het openbaar domein en die vaak minder toegang hebben tot algemene gezondheidsinformatie. Dat gaat over mensen die permanent op straat leven of mensen die ’s nachts terecht kunnen op de zetel van vrienden of familie, maar overdag het huis uit moeten. Of ook jongeren uit grote gezinnen die de warmte of drukte thuis ontvluchten. Het gaat vaak om mensen die we al kennen en die we gericht opzoeken. Maar mensen dragen geen label, dus we spreken iedereen aan waarvan we oordelen dat die wat extra advies kan gebruiken”, zegt Wannes Degelin

Naast de tips rond schaduw, water en zonnecrème, wijzen ze mensen ook op de plekken waar er een gratis douche kan genomen worden of waar kledij gewassen kan worden. Er wordt ook geïnformeerd naar de gezondheidstoestand. De patrouilles hebben geen medische mensen mee, maar ze kunnen wel doorverwijzen als ze een noodsituatie vaststellen.

Ook voor de straathoekwerkers zelf zijn deze hittepatrouilles intens. Zij moeten immers in de hitte de straat op, dus een pet en drinkfles zijn voor hen ook een must. “Maar we zijn zeer gemotiveerd om dit te doen!” aldus Wannes Degelin. “Dit is noodzakelijk werk om kwetsbaren te ondersteunen. Wij kunnen nadien een lekkere douche nemen, maar voor veel van onze gasten is deze hitte-periode echt een beproeving. Het is belangrijk om er te zijn voor hen.”

"We focussen vooral op kwetsbare mensen die geen andere uitweg hebben dan het openbaar domein en die vaak minder toegang hebben tot algemene gezondheidsinformatie" - Wannes Degelin, straathoekwerker van de dienst Outreachend Werk

“Het is fantastisch wat onze teams realiseren voor kwetsbare mensen”, zegt bevoegd schepen Evita Willaert. “Maar ik vraag graag de steun van alle Gentenaars om mee waakzaam te zijn voor kwetsbare inwoners, zoals dak- en thuislozen, maar ook ouderen. Spreek hen gerust aan met de vraag of ze voldoende water bijhebben en of ze zich wat kunnen afkoelen. Onze solidariteit kan het verschil maken in deze warmte.”

Klik hier om meer te weten over het hitteplan van Stad Gent of over water-of koelteplekken.