Veel gezinnen lijden nog onder hoge energieprijzen. Guy Reynebeau vraagt dat België snel een Sociaal Klimaatplan indient en gemeenten directe steun krijgen om hulp te bieden.

De piek van de energiecrisis lijkt voorbij, maar vandaag betalen we nog altijd 24% meer voor elektriciteit en 40% meer voor aardgas dan in 2020. Voor gezinnen met een beperkt inkomen is dat haast niet vol te houden. De combinatie van stijgende energiekosten en dure woningen zorgt voor een steeds grotere druk.

“Wij proberen afsluitingen te voorkomen”

Volgens Guy Reynebeau, die voor Groen zetelt in de Lokale Adviescommissie (LAC) van het Gentse OCMW, blijft energiearmoede elke dag voelbaar. “De LAC helpt mensen die hun energiefacturen niet meer kunnen betalen. Zo proberen we te voorkomen dat ze worden afgesloten van gas, elektriciteit of water. We werken daarvoor samen met Fluvius (voor gas en elektriciteit), binnenkort ook met Luminus (voor warmtenetten) en met Farys voor waterfacturen. Het gaat telkens om mensen die dreigen zonder basisvoorzieningen te vallen,” vertelt Guy.

"De LAC geeft mensen opnieuw ademruimte, maar het blijft dweilen met de kraan open zolang de structurele oorzaken niet worden aangepakt" - Guy Reynebeau

Dankzij de LAC krijgen veel gezinnen opnieuw wat ademruimte. "Maar zolang de oorzaken niet worden aangepakt en energie structureel duur blijft, blijft het dweilen met de kraan open", zegt Guy.

ETS2: een eerlijke prijs voor vervuiling

Vanaf 2027 komt daar nog een extra uitdaging bij. Europa voert dan het nieuwe emissiehandelssysteem ETS2 in. Het principe is eenvoudig: wie vervuilt, betaalt. Zo worden gezinnen, bedrijven en overheden aangemoedigd om te investeren in energiezuinige gebouwen, duurzame verwarming en fossielvrij transport. Dat betekent wel dat fossiele brandstoffen — zoals aardgas of diesel — duurder zullen worden. Op het eerste gezicht lijkt dat nadelig voor bijvoorbeeld huurders in slecht geïsoleerde woningen.

Daarom is het belangrijk dat de opbrengsten van ETS2 volledig worden geïnvesteerd in klimaatbeleid. Hopelijk gebeurt dat in de praktijk ook op een rechtvaardige manier, zodat kwetsbare gezinnen de nodige steun krijgen. Wat in elk geval vastligt, is dat minstens 25% van de ETS2-middelen naar een Europees Sociaal Klimaatfonds gaat.

België moet werk maken van een Sociaal Klimaatplan

Om die sociale maatregelen te financieren, krijgt België tussen 2026 en 2032 1,66 miljard euro uit het Europese Sociaal Klimaatfonds. Maar dat geld komt er pas als België een Sociaal Klimaatplan indient — en dat plan is er nog niet. Het is dus hoog tijd dat onze regering dat plan afwerkt, zodat de middelen snel kunnen worden ingezet waar ze het hardst nodig zijn.

"Geef gemeenten rechtstreeks een deel van het Sociaal Klimaatfonds; zij weten waar de hulp het hardst nodig is" - Guy Reynebeau

Lokale besturen moeten daarbij een centrale rol krijgen. Tijdens de Inspiratiedag Sociaal Klimaatbeleid op 23 oktober in Gent — een initiatief van de VVSG — benadrukten tientallen lokale besturen één duidelijke boodschap: “Laat een deel van de middelen uit het Sociaal Klimaatfonds rechtstreeks naar de lokale besturen gaan." Gemeenten en steden kennen immers de realiteit op het terrein het best. Zij zien elke dag de gevolgen van de stijgende energiekosten bij kwetsbare gezinnen en weten waar hulp het meest nodig is.

Tijd voor actie

Energiearmoede is niet verdwenen. Ze is misschien minder zichtbaar geworden, maar even hardnekkig als ooit.

"België moet nu het Sociaal Klimaatplan indienen, zodat steun bij de mensen terechtkomt die het hardst worstelen" - Guy Reynebeau

"Lokale besturen staan klaar om te helpen, maar ze hebben middelen nodig. België moet nu zijn Sociaal Klimaatplan indienen, zodat de Europese steun terechtkomt waar ze het meeste verschil maakt: bij de mensen die nu elke maand moeite hebben om rond te komen of vaak moeten kiezen welke factuur nu weer uitgesteld zal moeten blijven", besluit Guy.

Blijf op de hoogte

Wil je wekelijks op de hoogte blijven van het belangrijkste politieke nieuws van onze Groene schepenen en gemeenteraadsleden? Schrijf je dan in voor onze fractienieuwsbrief.