Nieuwe Belgen die als zelfstandige fietskoerier werken, krijgen te maken met een oneerlijke behandeling.

In zijn rol binnen het Bijzonder Comité voor Sociale Dienst (BCSD), beter bekend als het OCMW, ziet Joren Gistelinck dagelijks hoe zelfstandige fietskoeriers worstelen met enorme uitdagingen. Vaak gaat het om nieuwe Belgen die via zelfstandige arbeid hun leven proberen op te bouwen, maar die al snel vastlopen in financiële problemen en geconfronteerd worden met diepgewortelde ongelijkheid. In dit opiniestuk brengt hij deze schrijnende realiteit onder de aandacht.

"Als BCSD-lid lees ik om de twee weken schrijnende verhalen over zelfstandige fietskoeriers. Nieuwe Belgen die amper Nederlands spreken stoppen hun begeleiding (en taalles) bij het OCMW om in een eigen inkomen te voorzien. Logisch, want weinigen willen afhankelijk zijn van steun en hun leven vormen binnen de regels van het OCMW.

Dus met de laatste maand leefloon kopen ze een tweedehands brommer, wat aangepaste kleding, en trekken ze er op uit. Op dat moment is het recht op leefloon vervallen, dus ze krijgen er een eerste schuld gratis bij. Soms gaan ze op de brommer met een fysieke handicap die hen niet in staat stelt om een "reguliere tewerkstelling" te doen, vaak met onverwerkt trauma, en bijna altijd met gebrekkig Nederlands dat vervolgens niet verbetert.

Logisch dat ze niet volledig begrijpen wat de gevolgen van hun keuze zijn. Misschien maken ze in de eerste maanden wat winst, als alles meezit. Maar zodra de sociale bijdragen volgen, het brommertje stukgaat of andere onverwachte kosten opduiken, begint het te knellen. Een collectieve schuldenregeling (nog minder vrijheid, nog meer regels!) doemt dan vanaf het begin ergens aan de horizon op.

Doorheen die tijd heeft het platform wel dikke winst gemaakt, en hebben ook burgers geprofiteerd van goedkope maaltijdleveringen. Al jaren zijn er resoluties en wetsvoorstellen in het federaal parlement om het schijnstatuut van fietskoeriers aan te pakken, maar fundamenteel verandert er weinig. De verantwoordelijkheid bij de gebruikers van de platformen leggen om de complexe wetgeving te interpreteren en een economische analyse te maken is... even liberaal als onzinnig (vaak het geval).

Heel de fietskoeriersaga is voor mij een bewijs van het structureel racisme in onze samenleving. Het was een politiek topic toen de platformeconomie nieuw was en er meer witte onbezonnen of kansarme mensen rondreden. Toen zij vielen met de fiets was het wel nieuws. Wat is er veranderd? Wat niet: de graad van uitbuiting en wie profiteert. Wat wel: vandaag vallen voornamelijk Pakistanen en Afghanen, die zelden interviews geven of rechtszaken starten. Wanneer zij na een aantal maanden uitgeperst te worden opnieuw bij de start passeren (OCMW) is dat wat dieper in het rood, met wat minder trots en met een nog stijlere beklimming in het vooruitzicht."

Blijf op de hoogte

Wil je wekelijks op de hoogte blijven van het belangrijkste politieke nieuws van onze Groene schepenen en gemeenteraadsleden? Schrijf je dan in voor onze fractienieuwsbrief.