Deze stedendag is gestart met het beeld van de stad als de spiegel van onze wereld op microniveau, met al zijn goede en minder goede kanten, met al zijn opportuniteiten en uitdagingen. Vandaag hebben we de stad beter leren kennen. als plaats waar er altijd wel iets te beleven is, waar veel volk samen komt, waar cultuur voor het rapen ligt, waar creativiteit de vrije loop kan gaan; kortom een plek waar het ongelooflijk boeiend is om te wonen; als de plaats waar alle culturen samenkomen, waar mensen uit gans de wereld samenstromen om een nieuwe toekomst uit te bouwen, om dat beetje geluk te zoeken waar zij op hopen; maar ook als de plek waar heel wat mensen leven die het minder goed hebben en die toevlucht zoeken bij elkaar in buurten waar de leefomstandigheden alles behalve schitterend zijn; Het is ook de plek waar veel verdoken armoede achter de muren zit, hoge werkloosheid zeker bij allochtone jongeren, veel frustratie en ongenoegen = ook dat is de realiteit van het leven in de stad! Kortom, er is veel mogelijk in een stad, maar er is ook nog zo ontzettend veel te doen!!! Ik vergelijk dat dikwijls met een complexe puzzel waar al een aantal (meestal de gemakkelijkste) puzzelstukken gelegd zijn, maar waar dikwijls essentiële stukken compleet ontbreken. Om het voorbeeld van Gent te geven: we hebben inderdaad een heel mooie binnenstad, het cultuurleven is hier ongelooflijk rijk, de binnenwaters zijn terug in eer hersteld, het is prachtig wandelen langs het water enz. Maar vele puzzelstukken ontbreken en moeten nog gelegd worden: de aanpak van de 19de eeuwse gordel (de vergeten wijken) waar mensen leven in mensonwaardige omstandigheden, het verminderen van de druk van het autoverkeer in de woonbuurten, het harmonisch samenleven met de vele andere culturen, het nijpend tekort aan groen in de stad de aanpak van armoede en werkloosheid bij jongeren en allochtonen Dit zijn de uitdagingen waar nog ontzettend veel werk moet verricht worden vooraleer de puzzel goed in mekaar valt en deze stad voor iedereen een plezante en boeiende plek wordt om in te wonen. Dit is wat wij als Groen! willen doen: duidelijke keuzes maken om te investeren in onze steden en een creatieve soms gedurfde invulling geven aan het leven in een stad. Dit is een stuk tegen de stroom in! Want vergis u niet, ondanks de mooie beloftes en de politieke retoriek over het belang van onze steden, hangt er nog steeds een anti-stedelijke sfeer in Vlaanderen, vooral in de politieke milieus. Er zal politieke moed voor nodig zijn om onze steden echt aan te pakken: het is evident dat al die uitdagingen en problemen niet kunnen opgelost worden door de stadsbesturen alleen, daar moet in geïnvesteerd worden, door het Vlaamse Gewest (Brusselse Gewest), door de federale overheid, door Europa… Er is in de vorige legislatuur een eerste aanzet gegeven om dit te doen met het Stedenfonds en met de aparte middelen voor stadsvernieuwingsprojecten. Het was niet genoeg, en het werd teveel uitgesmeerd over een te groot aantal steden. Maar zeker het stadsvernieuwingsfonds was een goede aanzet om de levensvoorwaarden in de vele volksbuurten structureel te verbeteren. Nu blijkt dat voor wat dit laatste betreft, de klok volledig teruggeschroefd wordt. De Vlaamse regering heeft immers juist beslist om te stoppen met aparte middelen te voorzien voor projecten van stadsontwikkeling!!! Het is wel tekenend: we gaan daarmee terug naar de goede oude tijd, waar de geest van antistedelijkheid ook in het parlement nooit ver weg was. En het is allicht niet toevallig dat deze restauratiebeweging samenvalt met de intrede van de CD&V in de Vlaamse regering. Zij zijn nooit grote minnaars van de steden geweest en de stedelingen zijn ook geen grote minnaars van de CD&V. En dus schroeft de regering Leterme zonder blikken of blozen de middelen voor de steden drastisch terug. Men moet zich goed realiseren dat wanneer men als Vlaamse overheid de steden links laten liggen, er een tijdbom van ongenoegen onder de stad blijft smeulen. Vandaag staan Parijse buurten in brand juist omdat men te weinig geïnvesteerd heeft om de maatschappelijke problemen in die wijken op te lossen!!! Het is dan ook onaanvaardbaar dat deze middelen geschrapt worden. Groen! wil deze middelen niet alleen behouden maar deze ook versterken én concentreren op een beperkt aantal grote steden waar de nood aan stadsvernieuwing juist zo immens groot is. In de komende weken en maanden zullen wij volop ons concreet programma voor 2006 uitwerken, ook voor wat het stedenbeleid betreft. Vandaag wil ik al een beperkte voorzet geven: Aansluitend op wat ik reeds gezegd heb: er moet resoluut gekozen worden voor meer middelen voor de grote steden. De uitdagingen zijn zo immens groot en zoveel mensen van buiten de stad komen mee gebruik maken van wat de stad te bieden heeft, zonder dat zij bijdragen aan de kosten. Deze scheef getrokken situatie moet herzien worden door een verhoging van de middelen in het Stedenfonds én door een fiscale compensatie waarbij de centrumfunctie van de steden op een betere manier gehonoreerd wordt. 2. Het wonen in de stad moet aantrekkelijker worden zodat jong en oud hun eigen plek vinden en de stadsvlucht vooral van tweeverdieners en mensen met kinderen kan gekeerd worden. Dus meer speelruimte, meer groen, meer buurtparken, meer publieke ruimtes, minder verstikkend autoverkeer. We kiezen resoluut voor het experimenteren met nieuwe woonvormen en nieuwe woonstijlen: (kangoeroewonen waarbij jonge en oudere mensen mekaar ondersteunen, friendswonen zodat een groep jongeren op een betaalbare manier een huis kunnen delen, cirkelwonen waar het wonen rond een plein als publieke ruimte terug een nieuwe inhoud krijgt.) En we kiezen voor het geven van extra stimulansen om een echt ecologische invulling van wonen mogelijk te maken: huizen waar het energieverbruik tot het minimum beperkt wordt, waar dakterassen, zonnepanelen, opvangsystemen voor regenwater niet de uitzondering maar de norm worden. 3. En tenslotte: het wonen in de stad moet ook betaalbaar blijven! En dit is nu niet meer het geval. Dit moet gekoppeld worden aan een gericht beleid om bepaalde wijken extra aantrekkelijk te maken voor nieuwe bewoners. - Dit betekent in de eerste plaats een forse inhaaloperatie op vlak van sociale woningen want de nood is groot en de wachtlijsten zijn lang in onze steden. - Maar dan nog blijft het probleem van de dikwijls onbetaalbare huurprijzen: waarom niet het concept maximum-factuur voor huur invoeren? Door gerichte huursubsidies te koppelen aan richthuurprijzen kan het huren van een woning betaalbaar worden. Wat kan in de gezondheidszorg, moet ook kunnen voor het fundamentele recht op wonen! - Ook het kopen en renoveren van een huis zou in achtergestelde buurten gestimuleerd kunnen worden: Waarom bijvoorbeeld geen vrijstelling van registratierechten geven aan gezinnen bij de aankoop van hun eerste eigen huis in die goed uitgekozen buurten? Dit maakt het voor jonge gezinnen extra aantrekkelijk om in de stad een huis te kopen, het spaart meteen ook veel open ruimte in het landelijk gebied, en het zal ook de broodnodige revival geven aan de wijken die dit echt nodig hebben. Dit zijn maar een paar voorzetten voor het debat dat wij in de komende weken zullen voeren, deze stedendag is daarvoor de aanzet…. Want Groen! wil van de stad een plek maken waar het goed leven en wonen is in elke wijk, waar het bruist voor iedereen en waar wij samen in grote verscheidenheid iedereen de kans willen geven om te genieten van het boeiende dat een stad te bieden heeft. Vera Dua Voorzitter Groen!