DE STANDAARD - De Gentse sloppenwijk waar enkele tientallen Roemeense Roma al een halfjaar samenhokken, zou gisteren ontruimd worden. De deadline gleed geruisloos voorbij. De bewoners van de getto blijven in de miserie zitten. 

Tot 15 januari hadden ze gekregen, de zowat veertig Roma die al zes maanden in krotten leven in de vroegere volkstuintjes in de Rabot-buurt. De Lijn, eigenaar van het terrein, had die deadline een goede maand geleden gecommuniceerd. De vervoersmaatschappij wil er een stelplaats voor trams en bussen optrekken.

Maar de Roma, nagenoeg allemaal afkomstig uit hetzelfde dorp in Roemenië, Oravita, vierden gisteravond een bescheiden feestje met een aantal Gentse vrijwilligers. Overdag hadden ze in geen velden of wegen iemand van De Lijn gezien, laat staan politiemensen. Ze krijgen een verlengd verblijf, voorlopig sine die, want noch De Lijn, noch het Gentse stadsbestuur wil een nieuwe deadline stellen. Maar of dat een goede zaak is?

Het barre weer van de voorbije weken heeft een zichtbare tol geëist. Carla Ronkes, een verpleegkundige op rust die zich sinds dag één engageert voor de Roemeense Roma, ging gisterochtend voor de zoveelste keer poolshoogte nemen. Ze was nauwelijks uit haar auto gestapt of een man van in de dertig kwam op haar af. Gezwollen ogen, een bleek gelaat. Griep. Hij wil geld voor medicatie.

Uit een caravan komt een man tevoorschijn. 'Die heb ik hier nog niet gezien', zegt Carla. 'Hij zal een nieuwe zijn.' De man toont haar een wonde aan zijn hoofd. 'Accident', stamelt hij. De communicatie verloopt nog even moeizaam als zes maanden geleden. Er wordt gegesticuleerd, geprobeerd met woordjes Duits, Engels, Frans of Italiaans. Veel haalt het niet uit, want de meesten spreken alleen Romanes. Daniël Preda, die enige van het lot die een woordje Frans spreekt, is er niet. Hij is de baan op om te bedelen.

Terwijl Carla zich ontfermt over de man met de hoofdwonde, vertrekt een groepje richting stadscentrum, ook om te bedelen. 'Met dit weer halen ze iets meer op dan anders', zegt welzijnswerker Lieven De Pril. 'Zowat 10 euro per dag per persoon.' Een paar vrouwen trekken met lege plastic flessen richting boksclub Golden Gloves. Daar is er een kraantje. 'Een tijdje terug heeft de stad Gent ervoor gezorgd dat hier drinkbaar water was', zegt De Pril. 'Het is het enige wat hier de voorbije zes maanden gebeurd is. Maar onlangs heeft de watermaatschappij TMWV de leiding afgesloten, wegens de vrieskou.'

Met heftige gevolgen. 'Als we hier aankomen, smeken de mensen vaak letterlijk om water', aldus De Pril. 'Er zijn er ook al een paar opgenomen met een niercrisis.' Anderen hebben ademhalingsproblemen door dag na dag in niet-geventileerde hokken te zitten die worden verwarmd met petroleumvuurtjes. Een gift van de vrijwilligers, en al iets beter dan de gebricoleerde kacheltjes uit conservenblikken waar ze zich eerst mee behielpen. 'Maar het is haast een wonder dat er nog geen doden gevallen zijn', zegt De Pril.

Even verwonderlijk vindt hij dat ondanks alle mediaheisa rond de sloppenwijk, de situatie nog krek dezelfde is als begin november, toen ze een eerste keer in het nieuws kwam. 'Ik had gedacht dat de stad Gent in een-twee-drie zou ingrijpen, uit pure schaamte', aldus De Pril. 'Maar ik heb me vergist. Blijkbaar went echt alles.'

Carla Ronkes klopte gisterochtend andermaal aan bij het kabinet van schepen van Sociale Zaken Tom Balthazar (SP.A). 'Ik heb hen gevraagd om een rondetafelgesprek te organiseren met de bewoners en een paar tolken, zodat die mensen eindelijk eens duidelijk gemaakt kan worden wat hun mogelijkheden zijn, hun rechten, enzovoort. Eén voormiddag neemt dat in beslag, meer niet.'

Ronkes en De Pril beseffen maar al te goed dat de Roma-kwestie bijzonder complex is. Sinds de val van de Muur in 1989 zwermen ze over een groot deel van West-Europa uit, weg van het racisme en de achterstelling in eigen land. Nergens verloopt de assimilatie vlot. Organisaties die de Roma-problematiek op de voet volgt, wijzen er steevast op dat een deel van het probleem hun 'overlevingsmodus' is. Zolang Gentse vrijwilligers in de sloppenwijk kleren, voeding en dekens uitdelen, zullen de Roma er blijven. 'Daar zijn we ons van bewust', zegt De Pril. 'Maar als we ook daarmee stoppen, is er niks meer.'

Sinds kort heeft de stad Gent wel haar winteropvang uitgebreid. Maar dag- en nachtopvang gebeuren op verschillende locaties, bij wijze van ontmoediging. De Roma maken er amper gebruik van.

Ronkes en De Pril kijken reikhalzend uit naar volgende vrijdag. Op initiatief van Elke Decruynaere, gemeenteraadslid voor Groen!, zouden alle betrokken partijen dan overleg plegen in aanwezigheid van Europarlementslid Bart Staes (Groen!).

Ronkes en De Pril verwachten best niet al te veel van dat overleg. Op het kabinet van schepen Balthazar wisten ze gisteren niets af van een vergadering. Wel kon men bevestigen dat er voorlopig geen nieuw ultimatum komt voor de Roma in de volkstuintjes. Alles blijft dus bij nog een tijdje bij het oude? 'Ja, dat klopt', luidde het.

Bron: De Standaard, 16 januari 2010 (Jan Desloove)