Groene Ikea, meer fijn stof

profile picture
12/12/2008
FILIP WATTEEUW is blij dat de nieuwe Ikea in Gent groene in spanningen doet, maar de eindsom zal voor het milieu toch negatief zijn. Naar de Ikea ga je immers met de auto en niet met de tram.

De Gentse Ikea startte gisteren op met luid feestgedruis. De vestiging promoot zich als de groenste Ikea ooit. Vraag is of dit wel terecht is. De zonnepanelen en de waterrecuperatie zijn een goede zaak, maar maken van de Gentse Ikea nog geen duurzaam bedrijf. Immers, deze Ikea maakt deel uit van een projectontwikkeling die alle goedbedoelde milieu-inspanningen teniet doet.

Deze Ikea-vestiging is maar de eerste stap in de ontwikkeling van The Loop, een nieuw stadsdeel voor Gent. Overheden zouden bij dergelijke ingrijpende ontwikkelingen expliciet moeten kiezen voor duurzame mobiliteitsvormen. Het is de voorbije dagen en weken voldoende aangetoond welke gevolgen onder meer fijn stof kan hebben. Nederland heeft ook aangetoond hoe het beleid op dat vlak wel degelijk het verschil kan maken (DS 11 december).

Het is dan ook bevreemdend hoe het Gentse stadsbestuur erin is geslaagd om van dit nieuwe stadsdeel een pure autolocatie te maken. De mobiliteitsstudie wijst uit dat er hier in een eerste fase per dag meer dan 20.000 bijkomende autoverplaatsingen komen. Het is zelfs nodig om een vierde rijstrook aan te leggen op de E40. Bovendien zijn er in dit gebied nog heel wat andere projecten die zullen resulteren in nog eens vele duizenden autoverplaatsingen. Wat in dit gebied aan het gebeuren is gaat qua impact in de richting van de Antwerpse Oosterweelverbinding. De gevolgen laten zich raden. Een slechtere luchtkwaliteit, meer fijn stof, meer gezondheidsproblemen. Gent behoort nu al tot de Vlaamse koplopers op het vlak van fijnstofpieken. Dit wordt dus gewoon nog erger.

Deze zware mobiliteitsdruk die de Gentenaars nu te slikken krijgen, is onder meer het gevolg van speculatie. De verschillende overheden hebben er gewoon te lang over gedaan om de stap te zetten van idee naar concrete planning en uitvoering. Tien jaar ligt er tussen de eerste werkideeën en de opening van Ikea. Grondeigenaars hebben daar handig op ingespeeld. Maar hoe meer ze de grondprijzen opdreven, hoe meer het rendement van het ganse project onder druk kwam te staan. Het Gentse stadsbestuur heeft daarbij gekozen voor de vlucht voorwaarts. Om het rendement te waarborgen plande het in The Loop steeds meer vierkante meters kantoren, kleinhandel of bewoning. De negatieve mobiliteitsgevolgen nam het er blijkbaar graag bij.

Het is nochtans bijna uniek in Vlaanderen dat vooraf al een tramlijn werd aangelegd naar dit stadsdeel. Toch zal het openbaar vervoer volgens de mobiliteitsstudie in het beste geval maar 10procent van de verplaatsingen voor zijn rekening nemen. Dit lijkt verrassend, maar als de ontwikkeling voor de rest helemaal autogericht is, verandert een goed functionerende tramlijn weinig aan de zaak. De gerichtheid op de vlakbij liggende E40 hypothekeert alle inspanningen op dit vlak. Bovendien trekt het stadsbestuur bedrijven aan die uitgesproken autogericht zijn, zoals Ikea en een Outlet Center. Een tramlijn is dan niet meer dan een groen excuus. Het stadsbestuur argumenteert dat Ikea zonder deze locatie nooit naar Gent zou zijn gekomen. Heeft Ikea het stadsbestuur het mes op de keel gezet? In ieder geval, in Engeland speelden een aantal lokale overheden, zoals Coventry het anders. Zij zetten de lijnen uit en 'dwongen' Ikea zelfs tot de ontwikkeling van een 'inner city Ikea'. Dat geeft gewoon meer mogelijkheden om het openbaar vervoer een rol te laten spelen. Aangevuld met een stadsdistributiecentrum krijgen we dan een veel duurzamere situatie.

Het verhaal van The Loop toont aan dat rendement en korte termijn blijkbaar nog steeds zwaarder wegen dan milieu, luchtkwaliteit en gezondheid. Het Gentse stadsbestuur probeert onder tussen zijn groene imago te versterken door de opmaak van allerlei luchtkwaliteitsplannen. Die plannen zijn gewoon gebakken lucht.

Filip Watteeuw is Groen!-fractievoorzitter in de Gentse gemeenteraad.

Opiniestuk verschenen in De Standaard van 12 december 2008

Bron: De Standaard (Opinie & Analyse), 12 december 2008