Opiniestuk van Filip Watteeuw in De Standaard van 24/11/2005 Voor het Forumproject in Gent werd een breed debat opgezet met de inwoners, samen met een heuse architectuurwedstrijd. Nu dat project afgeschoten is, blijken er geen wedstrijden of participatie meer nodig, stelt Filip Watteeuw vast. "Alleen de naderende gemeenteraadsverkiezingen kunnen daar de verklaring voor zijn." DE drang van de Gentse VLD-schepen van cultuur Sas van Rouveroij om zelf een indrukwekkend architecturaal project op te starten is groot. Toen minister van Cultuur Bert Anciaux in juni het Forumproject afvoerde, werd hem die kans ontnomen. Maar slechts enkele maanden later pakt hij uit met een nieuw project en kiest hij voor een supersnelle aanpak. Zulke projecten hebben echter tijd nodig om te rijpen. Overhaast te werk gaan is nooit een goed idee. De inhoudelijke en architecturale invulling dreigt armer te worden en ook op democratisch vlak is de schade groot. Van Rouveroij beweert dat hij met dit project architectuur van internationaal niveau wil brengen naar Gent. Dat is een goede zaak, want het is opmerkelijk hoe een stad als Gent, met toch heel wat culturele uitstraling, weinig heeft met kwalitatieve hedendaagse architectuur. Na de interbellumperiode werden er nog maar weinig gebouwen opgetrokken die een nationale, laat staan een internationale uitstraling hebben. Het Metselaarshuis, het Administratief Centrum of het lompe Urbisgebouw aan het Zuid, het is niet bepaald wereldarchitectuur die de voorbije decennia in Gent werd gebouwd. Maar dat heeft nu juist alles te maken met het feit dat het stadsbestuur de voorbije decennia al te veel armslag gaf aan aannemers en projectontwikkelaars. Op veel plaatsen in de stad waren zij de voorbije jaren beeldbepalend. Dat besef leek de laatste tijd doorgedrongen. De voorbije jaren werden dan ook enkele architectuurwedstrijden opgezet. Maar nu kiest Van Rouveroij ervoor om, vanwege hoogdringendheid, opnieuw in zee te gaan met de projectontwikkelaars. Alleen de naderende gemeenteraadsverkiezingen kunnen dat verklaren. De Vlaamse Bouwmeester stelt terecht vragen bij deze manier van werken. Het stadsbestuur (SP.A/Spirit-VLD) maakt zich op die manier opnieuw erg kwetsbaar voor commerciële architectuur (DS 23 november) . Smets heeft gelijk als hij stelt dat er tijd nodig is om na te denken over zo'n gebouw. Daarenboven komt het aan de Waalse Krook en dat is een erg belangrijke plaats in Gent. Het zou een reden moeten zijn om behoedzamer om te gaan met dit project. Ook inhoudelijk schort er wat aan deze overhaaste aanpak. Van Rouveroij kiest duidelijk voor een bibliotheekproject. Maar ook over hoe die bieb er moet uitzien, kan maar beter worden nagedacht. Een bibliotheek is meer dan een magazijn met boekenrekken. In het buitenland zijn een aantal spraakmakende bibliotheken gerealiseerd die de klassieke bibliotheekfunctie helemaal overstijgen. Het gaat er dan vooral om ze multifunctioneel te maken. Zo wordt de bieb een knooppunt in de stad. Er kan dan plaats zijn voor een infocentrum en een schrijverswerkplaats, een trainingscentrum en een theaterzaal Maar ook een 'virtueel muziekforum' dat het Gentse culturele gebeuren aanstuurt kan er onderdak vinden. Het zou op zijn minst zinvol zijn om buitenlandse voorbeelden van naderbij te bestuderen en te kijken of er elementen aanwezig zijn die bruikbaar zijn in Gent. En misschien zou dan wel blijken dat eerder dan 'de bibliotheekpiste' gekozen moet worden voor een project dat de 'nieuwe media' ontsluit voor de Gentenaars. Want op dat vlak staan we in België absoluut nog niet ver. Misschien wel het belangrijkste argument om meer tijd te nemen is het democratische deficit. Het Gentse stadsbestuur weet opnieuw niet goed hoe om te gaan met inspraak wanneer het gaat over cruciale plekken in de stad. Gent bouwt stilaan aan een reeks participatiemiskleunen. Ten tijde van de inrichting van het Braunplein is er een poging geweest om een breder debat te voeren. Maar een onhandige aanpak creëerde verwachtingen bij heel wat Gentenaars die niet konden worden ingelost. Gentenaars konden kiezen voor een van de ontwerpen, maar het was niet duidelijk dat het uiteindelijk wel de wedstrijdjury was die zou beslissen over het winnende ontwerp. Nog altijd zijn heel wat mensen daar boos over. In september 2004 zorgden de plannen voor de sloop van het wintercircus - het circus Mahy - voor heel wat commotie. Onder druk van de bevolking beloofde het stadsbestuur een maand later om een heus participatietraject op te zetten over het wintercircus en de site aan de Waalse Krook. Het stadsbestuur schuift dat ondertussen al meer dan een jaar voor zich uit. Met de uitspraken van Van Rouveroij is nu wel duidelijk geworden dat de Gentenaars zich in het beste geval zullen kunnen uitspreken over de punten en de komma's. En over de ontwikkeling aan het Sint-Pietersstation beweerde het stadsbestuur bereid te zijn om te inspraak te geven aan de buurtbewoners, maar het voegde daar in één adem aan toe dat sommige elementen niet bespreekbaar waren. Natuurlijk net die elementen die cruciaal waren voor de bewoners. Het nieuwe project zet deze trieste reeks voort. Met dit project wordt nu het hele proces rond het Forum in de prullenmand gedropt. Want rond het Forum was er wel gekozen voor een langdurig en goed onderbouwd maatschappelijk debat. Daarbij werden vanuit vele hoeken interessante en bruikbare ideeën aangereikt. Het is des te erger dat nu uit niets blijkt dat er verder nog met dat debat rekening zal worden gehouden. Ik vrees er steeds meer voor dat voor Van Rouveroij al vooraf alle studies en debatten alleen maar ten dienste stonden van zijn brandende ambitie om als schepen een architecturale baken achter te laten. Maar rond dit nieuwe project wordt er nu zelfs helemaal geen debat meer gevoerd. Over cruciale plekken in de stad, zoals deze er één is, zou het stadsbestuur het moeten aandurven om een breed stadsdebat te organiseren. Daar moeten zoveel mogelijk burgers bij betrokken worden en alle mogelijkheden moeten vooraf open gelaten worden. Dat kan leiden tot een gedragen visie over hoe onze stad er moet uitzien. We vermijden daarmee eendimensionale beslissingen over belangrijke plaatsen in de stad die enkel gebaseerd zijn op rendement of op prestige. Nu dreigt ook nog eens het gevaar dat participatie in Gent voor lange tijd ongeloofwaardig zal blijven. Filip Watteeuw Reactie van Sas Van Rouveroij, De Standaard 25/11/2005,