Armoedebestrijding begint met een dak boven je hoofd.

Zondag programmeert de cel armoedebestrijding de film Homeless. Goed gekozen. In de strijd tegen armoede is betaalbaar wonen een hefboom. Door betalingsproblemen komen steeds meer mensen op straat te staan. Dit is een alarmkreet uit de gezelligste stad van Vlaanderen. Niet toevallig in de week tegen armoede.

Vorige maand werd aan de commissie sociale zaken van de Gentse gemeenteraad de cijfers over dak-en thuislozenopvang in onze stad voorgesteld. Afgelopen winter maakten 564 mensen gebruik van de crisis daklozenopvang georganiseerd door CAW Artevelde en het Rode Kruis. De opvangplek van de Broeders van Liefde telde op een half jaar 1729 mensen waaronder 713 kinderen. De Stad Gent betaalt grotendeels zelf beide initiatieven. Om het probleem enigszins beheersbaar te maken is er nu een centraal belsysteem en kan iemand slechts 5 nachten op 14 dagen terecht in de acute nachtopvang. Op de vraag wat er gebeurt als mensen na 5 nachten geen oplossing gevonden hebben, blijft het pijnlijk stil.

Wie langer dan 6 maanden dakloos is krijgt prioriteit voor een sociale woning. Daarmee is de lokale overheid strenger dan de decretale bepalingen. Opnieuw een kwestie van het beheersbaar houden van het probleem, deze keer de wachtlijsten voor de sociale huurwoningen in Gent. En dan nog zit het aantal gereserveerde plekken voor daklozen elk jaar in geen tijd vol.

Het aantal uithuiszettingen blijft toenemen. In Gent van 741 in 2008 naar 862 in 2009. Het gaat zo ver dat het Gentse OCMW mensen zelfs uit hun -als noodwoning bedoelde - tijdelijke woning moet zetten zonder enig zicht op herhuisvesting.

In 2004 stemde het Vlaams Parlement een resolutie over de bestrijding van dak- en thuisloosheid. Daar bleef het bij. De ‘sense of urgency' ontbrak. Onze overheid heeft geen brede strategie tegen thuisloosheid. Hopelijk schudden bovenstaande cijfers de dames en heren in het parlement en de regering wakker. Want in Brussel en Antwerpen is de realiteit wellicht niet anders.

Andere Europese steden staan hierin wel veel verder. Uit een analyse van hun beleid blijkt het ‘housing first' principe het allerbelangrijkst. Eerst het huis, dan de hulp. Zorg dat de mensen een dak boven hun hoofd hebben. En daar knelt bij ons het schoentje. Dus slipt de noodopvang dicht, dus nemen gezinnen hun intrek in vochtige kraakpanden, dus worden matrassen in de oplaadbak van een vrachtwagen per nacht verhuurd, worden er tentjes opgetrokken in parken of aan de rand van de stad en dus viert de huisjesmelkerij hoogtij.

In landen als Finland, Engeland, Denemarken, Noorwegen, Schotland staat men veel verder in de strijd tegen thuisloosheid. Ondermeer omdat de overheid er na de tweede wereldoorlog massaal meer geld geïnvesteerd heeft in de sociale huurmarkt dan bij ons. Het maakt dat zij een stuk efficiënter de strijd tegen armoede kunnen aangaan. Bij ons lijkt de overheid machteloos aan te kijken tegen de wachtlijsten voor sociale huurwoningen en hoe de huurprijzen op de privémarkt de pan uitswingen.

Het is simpel. De overheid moet de touwtjes zelf in handen nemen. En kiezen: ofwel wordt het blijvend investeren in liefdadigheid, ofwel in huisvesting. Het masterplan voor sociale woningen dat Minister Vandenbossche aankondigt, komt dus geen dag te laat.